kontuzje

Uszkodzenie zginaczy kolana- kontuzje sportowców

Mięśnie, które zginają staw kolanowy leżą po tylnej stronie ludzkiego uda. Są to: mięsień dwugłowy uda, mięsień półścięgnisty oraz półbłoniasty. Przyczepiają się one z jednej strony do guza kulszowego, a z drugiej do głowy kości strzałkowej oraz do części w okolicach guzowatości kości piszczelowej. Mięśnie te wykazują oddziaływanie zarówno na staw kolanowy poprzez zginanie oraz staw biodrowy dzięki prostowaniu.

POWODY USZKODZEŃ I ZWIĘKSZONE RYZYKO

Uszkodzenia zginaczy kolana występują zazwyczaj u sportowców. W grupie zwiększonego ryzyka mieszczą się głównie osoby, które uprawiają dyscypliny związane z bieganiem, w którym następują nagłe przyspieszenia i częste zmiany kierunku biegu np. biegi sprinterów, piłka nożna, piłka ręczna, rugby. Kontuzja powstaje zwykle podczas gwałtownego przyspieszenia, które wiąże się ze zgięciem w stawie biodrowym z równoczesnym wyprostem kolana. Schorzenie może wystąpić w każdej części opuszki, jedna najbardziej narażone jest przejście mięśnia w ścięgno, najsłabsze miejsce jednostki mięśniowo-ścięgnistej.

RODZAJE USZKODZEŃ

Można wyróżnić różne rodzaje uszkodzeń ze względu na skalę urazu: naciągnięcie mięśni czyli uszkodzenie lekkie, naderwanie czyli uszkodzenie średnie i całkowite rozerwanie włókien mięśniowych czyli uszkodzenie ciężkie. W każdym z rodzajów potrzebne będzie indywidualne leczenie, a czas powrotu do całkowitej sprawności będzie różnił się. W najcięższych przypadkach stosuje się endoprotezę kolana jak tutaj.

PRZYCZYNY USZKODZENIA ZGINACZY

Uszkodzenie zginaczy stawu kolanowego jest zwykle wynikiem wcześniejszego urazu pośredniego, który powoduje uszkodzenie mięśnia, w miejscu, w którym podczas gwałtownego ruchu zaobserwować można mniejszą rozciągliwość. Czynnikami, które sprzyjają powstawaniu tego typu urazu są:

  • Nieodpowiednie rozciągnięcie mięśni przed rozpoczęciem treningu
  • Przemęczenie mięśnia spowodowane zbyt intensywnym treningiem
  • Zbyt duże siły, które działają na dany mięsień
  • Złe rozprowadzenie się siły mięśni przedniej strony uda w stosunku do tylnej strony
  • Brak prawidłowej rozgrzewki przed podjęciem wysiłku fizycznego
  • Niewłaściwe żywienie
  • Brak odpowiedniej regeneracji organizmu ( sen, odpoczynek, zabiegi odnowy, przerwy w treningach).

OBJAWAMI NAJCZĘŚCIEJ WYSTĘPUJĄCYMI PODCZAS USZKODZENIA ZGINACZY KOLANA SĄ:

  • Nagły, mocny ból występujący najczęściej pod pośladkiem podczas gwałtownego przyspieszenia biegu
  • Nasilenie bólu w czasie obciążenia kończyny
  • Obrzęk i siność spowodowana głównie krwawieniem występującym wewnątrz mięśnia
  • Przerwa w ciągłości mięśnia w przypadku uszkodzeń poważnych
  • Upośledzenie pracy kończyny, które skutkuje całkowitym brakiem możliwości uprawiania sportu i utrudnia chodzenie.

ROZPOZNANIE SCHORZENIA

W celu przeprowadzenia diagnozy wykonuje się w pierwszej kolejności szczegółowy wywiad lekarski, a następnie badanie palpacyjne oraz testy funkcjonalne mięśni zginających staw kolanowy. Jeśli lekarz podejrzewa uszkodzenie, zaleca zrobienie dodatkowych badania USG, które pozytywnie wpłynie na wykrycie rozległości powstałego urazu oraz określi obecność krwiaka wewnątrz mięśnia. Badanie USG jednak nie do końca jest badaniem dokładnym oraz może znacznie zaniżać skalę obrażenia. Wiarygodniejszym i lepiej skutkującym narzędziem do diagnostyki jest rezonans magnetyczny, który niestety niesie za sobą ryzyko większej zapłaty.

LECZENIE/ FIZJOTERAPIA

Leczenie przebiega różnie w zależności od stopnia zaawansowania uszkodzeń mięśni. W momencie urazu należy natychmiast przerwać wszelaką aktywność fizyczną oraz zastosować zasadę RICE ( REST- odpoczynek, ICE- lód, COMPRESSION- ucisk, ELEVATION- uniesienie). Działania te mają na celu głównie zminimalizowanie ryzyka wystąpienia dalszych uszkodzeń oraz zlikwidowania stanu zapalnego, obrzęku i objawów bólowych – zaznacza doktor Paradowski, ortopeda i lekarz sportowy w Sport-Med Kraków. Taką zasadę można stosować samodzielnie, a w następnym kroku skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą, którego celem jest ustalenie diagnozy i rozległości kontuzji.

Jeśli występujący uraz jest niegroźny, należy zastosować odpoczynek, ewentualnie niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz powinno się kontynuować stosowanie okładów z lodu. W momencie gdy objawy ustąpią poleca się wzmocnienie i uelastycznienie mięśni uszkodzonych. Jest to istotne, ponieważ w miejscu urazu powstają blizny i zarosty tkankowe, co skutkuje ograniczeniem zakresu ruchowego kończyny i może prowadzić również do kolejnych kontuzji.

REKONSTRUKCJA

Powrót do uprawiania sportu w przypadku lekkiego naciągnięcia może nastąpić w przeciągu kilku dni. Jeśli zaobserwuje się uraz poważniejszy, rekonwalescencja może przedłużyć się do miesiąca, a nawet dwóch. Jeśli nastąpi całkowite rozerwanie mięśnia, a także w przypadku wystąpienia urazu u sportowców zawodowych, dla których ważny jest szybki powrót do zdrowia i do aktywności fizycznej, leczenie powinno przyjąć formę rekonstrukcji operacyjnej. Zabieg nie należy do łatwych i wymaga ogromnego doświadczenia ze strony medyków. Polega on na wszyciu mięśnia w miejsce, w którym został on zerwany w momencie wystąpienia urazu. Ważnym faktem jest to, że operacja odpowiednio przeprowadzona skutkuje pełnym powrotem do zdrowia i dalszego uprawiania sportu.

Leczenie operacyjne na dodatek gwałtownie zmniejsza ryzyko nastąpienia ponownej kontuzji, a także wpływa pozytywnie na sprawność fizyczną uszkodzonego mięśnia, znacznie ją poprawiając.

Po wykonaniu operacji używa się stabilizatora, który ogranicza ruchomość stawu kolanowego oraz wpływa na zmniejszenie rozciągnięcia uszkodzonych struktur. W kolejnym etapie pooperacyjnym stosuje się rehabilitację, początkowo pod kontrolą USG pacjent musi prostować kolano, a następnie stopniowo obciążać chorą kończynę. Po upłynięciu kilku tygodni wprowadza się specjalne ćwiczenia mające na celu wzmocnienie siły mięśniowej. Cały proces powrotu do pełnej aktywności fizycznej może trwać nawet do pół roku.

KRÓTKIE PODSUMOWANIE

  • Uszkodzenie zginaczy kolana jest kontuzją, która najczęściej dotyka osoby uprawiające sport wiążący się z bieganiem. Są to głównie piłka nożna, piłka ręczna, rugby, tenis, także inne dyscypliny, które wymagają biegania z ciągłymi zrywami, przyspieszeniem, zmianami kierunku.
  • Uraz może być wynikiem zbyt niskiej elastyczności mięśni, które zginają kolano, nieodpowiednio przeprowadzonej rozgrzewki, przeciążenia lub przetrenowania mięśni.
  • Głównym objawem uszkodzenia są: ból z tyłu uda, ograniczenie pracy kończyny, ewentualny obrzęk i zasinienie.
  • Istnieją różne stopnie uszkodzenia: poczynając od lekkiego naciągnięcia, kończąc na całkowitym rozerwaniu włókien mięśniowych.
  • W przypadku mniejszych uszkodzeń należy zafundować ciału odpoczynek, okłady z lodu
  • Jeśli uszkodzenie jest poważniejsze należy skonsultować się z lekarzem w celu wprowadzenia odpowiednich postępowań fizjoterapeutycznych
  • Gdy dochodzi do całkowitego przerwania ciągłości mięśnia stosuje się zabieg operacyjny.